Kreatinin

Kreatinin (Creatinine)

Kreatinin se koristi za procenu bubrežne funkcije.

Uzorak:

Parametar se određuje u uzorku krvi. Osim toga, može se određivati i u 24h urinu.
Nije potrebna posebna priprema pre odlaska u laboratoriju.

O parametru:

Kreatin-fosfat u mišićima ima ulogu u proizvodnje energije za mišićne kontrakcije. On je nestabilan i spontano prelazi u kreatinin koji se zatim izlučuje urinom iz organizma. Količina nastalog kreatinina zavisi od mišićne mase koja se razlikuje u zavisnosti od pola, životne dobi, etničke pripadnosti. Mala količina potiče iz mesa unetog ishranom.

Kreatinin se filtrira u bubrezima i izlučuje urinom (uprošćeno objašnjeno). Zbog toga, nivo  u krvi predstavlja ravnotežu između njegove produkcije (koja zavisi od mišićne mase) i brzine izlučivanja urinom. Kod svake osobe, koncentracija kreatinina u krvi ostaje na istom nivou sve dok je mišićna masa konstantna i dok je izlučivanje urinom neometano.

-nivo u krvi:
Ako se smanji filtracija u bubrezima (tj. ako se smanji izlučivanje iz organizma), a produkcija kreatinina ostane ista, koncentracija u krvi će se povećati.

-klirens kreatinina:
Računski se dobija iz nivoa u krvi i nivoa u 24h urinu. Ovaj parametar pokazuje koliko bubrezi efikasno filtriraju male molekule iz krvi. Više o ovom parametru pročitaje u posebnom tekstu ,,Klirens kreatinina

-kreatinin u pojedinačnom uzorku urina:
u tom slučaju kreatinin služi kao korekcioni faktor. Tada se određuje sa drugim analitom (npr. proteinima) radi procene izlučivanja tog analita urinom.

Rezultati:

-nivo u krvi:
Snižene vrednosti:
-retko se viđaju i skoro uvek su u vezi sa malom mišićnom masom
-blago snižene vrednosti se mogu javiti tokom trudnoće

Povišene vrednosti su znak smanjene glomerularne filtracije u bubrezima zbog akutnih ili hroničnih bolesti. Mogući uzroci su:
-autoimune bolesti
-infekcije bubrega
-oštećenje bubrega nastalo dejstvom lekova i toksina
-bolesti prostate, kamen u bubregu i drugi uzroci koji vrše opstrukciju urinarnog trakta
-smanjen protok krvi kroz bubrege zbog šoka, dehidratacije, bolesti srca, komplikacija dijabetesa
-povećano oslobađanje iz mišića zbog povrede ili degenerativnih procesa
-ako konzumirate kreatin kao dodatak ishrani, nivo kreatinina može biti viši u odnosu na nivo koji bi bio da ne uzimate suplemente. Obavestite lekara o svim dodacima ishrani koje koristite.
Ono što je važno jeste to da u ranom stadijumu bolesti, nivo kreatinina u serumu neće biti visok.

-klirens kreatinina:
Vrednosti koncentracije kreatinina u krvi i u 24h urinu ulaze u jednačinu za izračunavanje klirensa kreatinina.

-kreatinin u pojedinačnom uzorku urina:
Nivoi u pojedinačnom uzorku urina nemaju referentne vrednosti i služe za procenu izlučivanja drugih supstanci.

Članak je objavljen 04.09.2012.

Saznajte više:
referentne vrednosti
klirens kreatinina
cistatin C
uputstvo za sakupljanje 24h urina

Podeli stranu sa prijateljima!